Profilaktyka noworodka i wcześniaka

Myślisz o swoim dziecku w czasie ciąży. Po urodzeniu otaczasz je opieką. Pamiętaj o profilaktyce od pierwszych chwil życia

W pierwszych dniach życia noworodek przystosowuje się do życia poza organizmem matki. Wszystkie noworodki mają badania przesiewowe i szczepienia ochronne w pierwszej dobie życia. Dzięki temu można bardzo szybko wykryć nieprawidłowości i zacząć proces leczenia.

• Noworodek to dziecko w pierwszych 4 tygodniach życia, urodzone o czasie.
• Wcześniak – dziecko urodzone przedwcześnie, czyli między 22 a 37 tygodniem ciąży.

Badania przesiewowe noworodka

Każde nowo narodzone dziecko przechodzi około 30 badań i testów. Mają one wykryć wady, choroby genetyczne i inne zaburzenia. Wcześnie rozpoznane choroby można szybko zacząć leczyć i uniknąć powikłań w rozwoju dziecka. Badania przesiewowe pozwalają m.in. wykryć:

choroby genetyczne, jak:

• fenyloketonurię
• wrodzoną niedoczynność tarczycy
• mukowiscydozę
• rdzeniowy zanik mięśni (SMA)

wady rozwojowe:

•  badanie pulsoksymetryczne – wykrywa wady serca
• badanie wzroku u wcześniaków
• badanie słuchu w ramach Programu Powszechnych Przesiewowych Badań Słuchu u Noworodków.

Szczepienia ratują życie

W pierwszych 24 godzinach życia dziecko ma szczepienia, jeśli lekarz nie stwierdził przeciwwskazań medycznych. Dziecko jest zaszczepione przeciwko:

• wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW typu B)
• gruźlicy.

Szczepienia chronią przed zakaźnymi chorobami i są ważnym elementem profilaktyki. Dla noworodka mają szczególne znaczenie, ponieważ:

• pomagają rozwinąć odporność dziecka
• chronią przed wystąpieniem ciężkich chorób zakaźnych i ich powikłań
• ratują życie.

Aktualny kalendarz szczepień znajdziesz na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego szczepienia.info (link otworzy się w nowej karcie) w zakładce „Kalendarze sczepień”.

Bezpłatne bilanse zdrowia

Zanim osiągnie pełnoletniość, kilkanaście razy będzie przechodziło bilanse zdrowia. To bezpłatne przeglądy zdrowia, które wykonuje pediatra, lekarz rodzinny lub pielęgniarka. W pierwszym roku życia dziecko powinno mieć wykonane 4 bilanse. Najczęściej są one robione przed kolejnymi szczepieniami, w:

• 1–4 tygodniu
• 2–6 miesiącu
• 9 miesiącu
• 12 miesiącu.

Pomoc położnej

Położna podstawowej opieki zdrowotnej pomaga rodzicom w opiece nad noworodkiem w pierwszych tygodniach życia. Odwiedza w domu rodzinę i w czasie „wizyt patronażowych” ocenia stan zdrowia matki i dziecka. Położna doradza w sprawach związanych z opieką nad noworodkiem, w tym udziela wskazówek na temat:

• techniki kąpieli noworodka
• pielęgnowania skóry i pępka.

Pomaga mamie i wspiera ją w karmieniu naturalnym. Skorzystaj z jej fachowej pomocy.

Karmić piersią naprawdę warto

Karmienie piersią jest zdrowe zarówno dla dziecka, jak i matki. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca wyłączne karmienie piersią przez pierwsze 6 miesięcy życia dziecka. Po tym okresie możesz zacząć wprowadzać inne pokarmy. Najlepiej karmić piersią równolegle z nowymi produktami do ukończenia przez dziecko 2 lat.

Składniki kobiecego pokarmu wspomagają rozwój między innymi układów:

• pokarmowego
• nerwowego
• immunologicznego.

Zgodnie z opinią lekarzy, karmienie dziecka piersią zmniejsza ryzyko zachorowania mamy na raka piersi.

Karmienie wcześniaka lub chorego noworodka

Jeśli urodzi się wcześniak, możecie zostać oddzieleni. Czasami noworodek potrzebuje leczenia. Ta rozłąka może wywoływać w Tobie lęk, poczucie żalu, gniewu, bezradności. Możesz poprosić położną o pomoc w kontakcie z maleństwem. Poproś o poradę psychologa.

Wcześniak lub chory noworodek bardzo potrzebują obecności rodziców, ich dotyku, głosu. Mleko matki:

• jest najlepiej przyswajalnym pokarmem dla wcześniaka
• wspomaga odporność, dojrzewanie funkcji organizmu
• zmniejsza ryzyko powikłań.

Jeśli nie możesz czasowo karmić malucha piersią z powodu jego choroby:

• ściągaj pokarm 6-10 razy z każdej piersi po 10-15 minut
• ściągnij siarę jak najszybciej jest to możliwe, najlepiej ręką – maluch potrzebuje jej od razu po urodzeniu
• poproś o pomoc położną, jeśli nie umiesz sama ściągnąć pokarmu
• przekaż położnej każdą najmniejszą ilość siary – ten pokarm jest bezcenny dla dziecka
• nie zniechęcaj się
• ściągaj pokarm minimum 8 razy na dobę, bez przerwy nocnej.

Mamy wcześniaków powinny odciągać takie ilości pokarmu, jakimi najadałby się donoszony noworodek. Regularne ściąganie pokarmu pobudza piersi do laktacji i przygotowuje do karmienia.
Umyte butelki na pokarm wyparzaj wrzątkiem lub dezynfekuj w kuchence mikrofalowej. Pokarm przechowuj w zamkniętym pojemniku w lodówce.

O zdrowiu dzieci przeczytaj w 9 numerze „Ze Zdrowiem” (link otworzy się w nowej karcie). Poznaj magazyn nr 18 pt. „Ciąża i okres okołoporodowy”(link otworzy się w nowej karcie).