Kategoria: Ciąża i dziecko
Czas czytania: 4 min.
Opublikowano: 17.06.2026

Dla Twojego nowo narodzonego dziecka najlepsze jest mleko mamy. To dla niego najzdrowszy sposób odżywiana. Daje też dużo korzyści mamie

Zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia i innych ekspertów jednoznacznie mówią, że najlepszym pokarmem dla dziecka jest mleko matki.

  • Najlepiej, jeśli matka karmi maleństwo wyłącznie swoim mlekiem do 6 miesiąca życia.
  • Potem, przynajmniej do 2 lat, maluch powinien być karmiony mlekiem mamy i uzupełniającymi pokarmami, które sukcesywnie wzbogacają jego dietę.
Poznaj zakładkę Dieta malucha (link otworzy się w nowej karcie). Wybierz wiek dziecka i skorzystaj z rekomendacji dietetycznych dla zdrowych dzieci od 1 miesiąca życia do 6 lat.

Warto karmić piersią

Karmienie mlekiem matki to najkorzystniejszy sposób odżywiania niemowląt od pierwszej chwili życia. Prawie nigdy nie ma przeciwwskazań medycznych do karmienia piersią przez mamę.

Karmienie piersią pozwala tworzyć i rozwijać unikatową więź między mamą a dzieckiem.

Daje wiele korzyści:

dla dziecka

  • stymuluje wzrost i dojrzewanie komórek oraz narządów
  • dostarcza wszystkich potrzebnych składników w odpowiednich proporcjach
  • podnosi odporność
  • zmniejsza ryzyko wielu chorób, jak np.: cukrzyca, otyłość, alergia, astma, nadciśnienie, infekcje, nagła śmierć łóżeczkowa, rozwój niektórych nowotworów, w tym białaczki limfatycznej i szpikowej, posocznicy (sepsy) u wcześniaków
  • wpływa na rozwój mięśni twarzy i jamy ustnej, a przez to na rozwój mowy dziecka

dla mamy ogranicza ryzyko

  • krwotoku poporodowego i niedokrwistości z powodu niedoboru żelaza
  • zachorowania na nowotwory kobiece (rak piersi, rak jajnika, rak trzonu macicy)
  • rozwoju osteoporozy.

Co jeść podczas ciąży i karmienia

Odżywianie matki karmiącej może być takie, jak w ciąży. W tym czasie dbasz o siebie i o dziecko.

Z mlekiem mamy dziecko uczy się tolerować alergeny czyli składniki uczulające.

Nie musisz ograniczać pokarmów, które często uczulają. Hipoalergiczna dieta w ciąży i w okresie laktacji nie gwarantuje uniknięcia alergii u dziecka!

Alergia pokarmowa występuje u 0,5% dzieci karmionych wyłącznie piersią. Jeśli obawiasz się, że dziecko ma oznaki alergii:

  • zastosuj dietę eliminacyjną przez 2 tygodnie – nie jedz mleka krowiego i jaj i obserwuj reakcję dziecka
  • dalsze postępowanie powinno być monitorowane przez alergologa – aby uniknąć drastycznych diet z eliminacją wartościowych składników, które są Wam potrzebne
  • nie zastępuj swojego mleka mieszanką.

W czasie ciąży i karmienia dziecka zrezygnuj całkowicie z używek: alkoholu, tytoniu, substancji odurzających.

Okres połogu rozpoczyna się po porodzie i trwa 6 tygodni. W tym czasie w organizmie kobiety cofają się zmiany spowodowane ciążą i porodem.

Pierwsze doby życia

Siara to pierwszy pokarm noworodka bogaty w składniki modulujące odporność – wytwarza się już w czasie ciąży. Siara jest:

  • odżywcza
  • bogata w przeciwciała – wzmacnia odporność
  • bogata w składniki chroniące dziecko przed infekcjami.

W pierwszych trzech dobach życia:

noworodek:

  • robi wrażenie wciąż głodnego, mniej śpi, w pieluszkach pojawia się smółka
  • oddaje mocz 1-2 razy na dobę lub wcale

u mamy:

  • wytwarza się hormon prolaktyny – powoduje większą produkcję mleka
  • zwiększa się wytwarzanie hormonu oksytocyny – pomaga zwijać macicę, ułatwia wypływ pokarmu z piersi
  • mogą pojawić się objawy wyrzutu oksytocyny – ból w dole brzucha, zwiększone krwawienie, mrowienie w piersiach, suchość w ustach, senność
  • hormony zwiększają wrażliwość brodawek – moment chwytania piersi przez noworodka może być bolesny, ale po chwili powinien ustąpić. Jeśli tak się nie dzieje – poproś położną o pomoc w przystawieniu do piersi.

Problemy z laktacją

Mogą się pojawić trudności związane z laktacją, zwłaszcza po cięciu cesarskim lub porodach zabiegowych. Warto cierpliwie pokonywać trudności. Możesz korzystać z pomocy lekarza i położnej. Położna jest Twoim doradcą laktacyjnym. Kobieta ma prawo do opieki w czasie ciąży i połogu (6 tygodni po porodzie).

  • Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) i położna monitorują przebieg karmienia piersią i pomagają rozwiązać powstające problemy.
  • Masz zagwarantowane co najmniej 4 wizyty położnej w okresie noworodkowym dziecka, a na jej pomoc możesz liczyć w całym okresie karmienia.

Dobrej laktacji szkodzą:

  • karmienie według zegara – karm dziecko według potrzeb, kiedy potrzebuje lub gdy Twoje piersi tego wymagają
  • nieuzasadnione dokarmianie – nie podawaj innych pokarmów oprócz mleka matki
  • używanie smoczków uspokajaczy.

Nawał pokarmowy

Między 3 a 5 dobą po porodzie często pojawia się nawał pokarmowy. To stan fizjologiczny, normalny. Jeżeli matka systematycznie i często przystawia noworodka do piersi, nie dochodzi do obrzęku piersi i praca gruczołów normalizuje się.

Podczas nawału:

  • piersi stają się ciężkie, obrzmiałe i ciepłe
  • piersi wytwarzają dużo mleka – więcej niż potrzebuje noworodek
  • karm nadal dziecko według potrzeb – gdy dziecko jest gotowe do ssania i gdy matka czuje, że piersi obrzękają i chce je odciążyć
  • budź noworodka, jeśli jest śpiochem i karm 8-12 razy na dobę, w dzień i w nocy.

Gdy zachorujesz

Karm dziecko piersią, jeśli masz:

  • infekcje wirusowe lub bakteryjne
  • przeziębienie
  • biegunkę.

Musisz wtedy pić więcej wody i dbać o siebie. Dla dziecka karmienie podczas Twojej choroby jest bezpieczne, a nawet zbawienne – mama przekazuje przeciwciała zwalczające daną chorobę.

Jeżeli musisz przyjmować leki – uzgodnij z lekarzem, położną lub farmaceutą, które medykamenty są bezpieczne dla dziecka karmionego piersią.

Poznaj magazyn „Ze Zdrowiem” nr 18 „Ciąża i okres okołoporodowy” (link otworzy się w nowej karcie).