Kategoria: Układ krążenia
Czas czytania: 3 min.
Opublikowano: 12.08.2026

Jeśli jesteś zdrowy i dobrze się czujesz, możesz zostać krwiodawcą. Twoja krew może uratować życie osobom chorym i ofiarom wypadków.

Krew jest lekiem, którego nie da się wyprodukować. Można ją pozyskać wyłącznie od dawców.

Oddawanie krwi jest bezpieczne

  • Pobranie krwi odbywa się zgodnie z rygorystycznymi zasadami bezpieczeństwa.
  • Stanowiska do pobierania krwi są regularnie dezynfekowane.
  • Stosowany jest wyłącznie sprzęt jednorazowego użytku.
  • Oddanie krwi nie stanowi zagrożenia dla zdrowia zakwalifikowanego dawcy.

Co warto wiedzieć o krwi?

Dorosły człowiek ma około 5–6 litrów krwi.

Krew składa się z:

  • krwinek czerwonych – transportują tlen
  • krwinek białych – chronią przed infekcjami
  • płytek krwi – odpowiadają za krzepnięcie
  • osocza – transportuje wodę, składniki odżywcze i inne substancje.

Organizm stale odtwarza składniki krwi. Po oddaniu krwi jej ubytek jest szybko uzupełniany.

Co powstaje z oddanej krwi?

Z krwi pełnej przygotowuje się:

  • koncentrat krwinek czerwonych
  • koncentrat krwinek płytkowych
  • osocze.

Grupy krwi w Polsce

  • A RhD+ – 32%
  • O RhD+ – 31%
  • B RhD+ – 15%
  • AB RhD+ – 7%
  • A RhD– – 6%
  • O RhD– – 6%
  • B RhD– – 2%
  • AB RhD– – 1%

Tylko około 15% Polaków ma grupę krwi RhD–.

Szczególnie cenna jest krew O RhD–, którą w nagłych przypadkach można przetoczyć każdemu pacjentowi. Warto jednak pamiętać, że potrzebne są wszystkie grupy krwi.

Kto może oddać krew?

Osoba, która:

  • ma od 18 do 65 lat
  • waży co najmniej 50 kg
  • jest zdrowa
  • w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie miała tatuażu, przekłuć ani akupunktury
  • w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie przeszła zabiegów operacyjnych i wybranych badań diagnostycznych
  • w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie była leczona krwią lub preparatami krwiopochodnymi.

Ostateczną decyzję podejmuje lekarz kwalifikujący.

Jak przygotować się do oddania krwi?

Przed donacją:

  • wypij około 2 litrów płynów
  • dobrze się wyśpij
  • zjedz lekki posiłek
  • unikaj tłustych potraw
  • ogranicz palenie papierosów.

Nie oddawaj krwi, jeśli:

  • jesteś przeziębiony
  • przyjmujesz leki mogące być przeciwwskazaniem
  • spożywałeś alkohol.

Jak wygląda oddanie krwi?

  1. Rejestracja i okazanie dokumentu tożsamości.
  2. Wypełnienie kwestionariusza.
  3. Pobranie próbki krwi do badań.
  4. Badanie i wywiad lekarski.
  5. Kwalifikacja do oddania krwi.

Próbki są badane m.in. w kierunku:

  • HIV
  • HBV
  • HCV
  • kiły.

Co otrzymuje dawca?

Po oddaniu krwi możesz otrzymać:

  • legitymację Honorowego Dawcy Krwi
  • zaświadczenie usprawiedliwiające nieobecność w pracy, szkole lub na uczelni
  • zwrot kosztów dojazdu
  • kopię wyników badań.

Jak postępować po oddaniu krwi?

  • Uciskaj miejsce wkłucia zgodnie z zaleceniami.
  • Pozostań w punkcie pobrań przez co najmniej 30 minut.
  • Pij więcej płynów.
  • Nie noś ciężarów ręką, z której pobrano krew.
  • Unikaj intensywnego wysiłku fizycznego.
  • Nie przebywaj długo w gorących i dusznych pomieszczeniach.

Piloci, maszyniści, kierowcy autobusów, operatorzy dźwigów i osoby pracujące na wysokości powinny wrócić do pracy najwcześniej po 12 godzinach od oddania krwi.

Kiedy zgłosić się po pomoc?

Skontaktuj się z lekarzem lub centrum krwiodawstwa, jeśli:

  • pojawi się duży krwiak lub silne zasinienie
  • w ciągu 48 godzin od oddania krwi wystąpią objawy choroby
  • poczujesz się słabo lub źle.

Jeśli wystąpi osłabienie:

  • połóż się i unieś nogi
  • poinformuj osoby w pobliżu
  • w razie potrzeby skontaktuj się z lekarzem.