Prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi jest ważne dla Twojego zdrowia, bez względu na wiek. Regularnie się badaj. Nadciśnienie prowadzi do wielu powikłań
Ciśnienie tętnicze to siła, z jaką krew naciska na ściany naczyń krwionośnych. Jego wartość zmienia się w cyklu pracy serca:
- ciśnienie skurczowe – najwyższa wartość ciśnienia, występująca w momencie skurczu serca, gdy krew zostaje wypompowana do tętnic
- ciśnienie rozkurczowe – najniższa wartość ciśnienia, odnotowywana w fazie rozkurczu serca, gdy serce napełnia się krwią.
Wyróżniamy dwa główne typy nadciśnienia:
- nadciśnienie pierwotne (samoistne) – jego przyczyna nie jest do końca znana i stanowi ponad 90% przypadków
- nadciśnienie wtórne – spowodowane innymi chorobami lub czynnikami, takimi jak:
- ostry stres
- cukrzyca
- choroby nerek
- bezdech senny
- choroby hormonalne, np. hiperaldosteronizm, zespół Cushinga, zaburzenia tarczycy
- zwężenie aorty.
Czynniki, które mogą wpływać na podwyższone wartości ciśnienia tętniczego, np.:
- otyłość
- starszy wiek
- stres
- mała aktywność fizyczna
- skłonności dziedziczone
- nadmiar soli w diecie.
Aktualne normy ciśnienia krwi
Według Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego (PTNT) i Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego (PTK), ciśnienie tętnicze:
- optymalne – poniżej 120/70 mmHg
- podwyższone: 120–139/70–89 mmHg.
Nadciśnienie tętnicze to choroba, która charakteryzuje się trwałym, podwyższonym ciśnieniem tętniczym krwi, którego wartość wynosi 140/90 mm Hg lub więcej.
Twoje ciśnienie może się zmieniać w ciągu dnia i jest to naturalne: np. wzrasta w stresie, podczas dużego wysiłku fizycznego, a obniża się w trakcie snu i odpoczynku.
Lekarz rozpoznaje nadciśnienie tętnicze na podstawie regularnych pomiarów ciśnienia krwi. W czasie pomiaru zobaczysz dwie wartości, które oznaczają ciśnienie skurczowe i rozkurczowe.
Jeśli lekarz zleci Ci leczenie, nie możesz go przerywać. Przyjmuj stale leki, nawet jeśli wyniki się poprawią.
Objawy
Objawy nadciśnienia nie są charakterystyczne, mogą to być np.:
- bóle głowy
- problemy ze snem
- łatwe męczenie się.
W trakcie choroby mogą pojawić się:
- bóle i zawroty głowy
- bóle w klatce piersiowej
- duszność w czasie i po wysiłku
- uczucie ciągłego zmęczenia
- kołatanie serca
- szumy w uszach.
Zapobieganie
Podstawą zapobiegania nadciśnieniu tętniczemu i jego rozwojowi jest przestrzeganie zasad zdrowego trybu życia, czyli:
- codzienny ruch
- zbilansowana dieta
- utrzymanie prawidłowej masy ciała
- niepalenie papierosów
- unikanie alkoholu.
Skutki nadciśnienia
U osób z nieleczonym nadciśnieniem tętniczym układ krążenia jest stale narażony na wysokie ciśnienie płynącej krwi. Może to prowadzić do negatywnych zmian w organizmie. Dotyczy to szczególnie serca, mózgu i nerek. To z kolei może powodować m.in. chorobę wieńcową, przerost lewej komory serca, udary.
Nieleczone nadciśnienie tętnicze stopniowo uszkadza narządy wewnętrzne i zwiększa ryzyko poważnych chorób, takich jak:
- zawał serca – wysokie ciśnienie uszkadza ściany naczyń krwionośnych i przyspiesza rozwój miażdżycy, co może prowadzić do niedokrwienia serca i zawału
- udar mózgu – nadciśnienie może prowadzić zarówno do udaru niedokrwiennego (spowodowanego zakrzepem), jak i krwotocznego (pęknięcie naczynia w mózgu)
- niewydolność serca – serce zmuszone do pracy pod wysokim ciśnieniem staje się osłabione i może przestać skutecznie pompować krew
- przewlekła choroba nerek – nadciśnienie uszkadza naczynia krwionośne nerek, co prowadzi do ich niewydolności
- uszkodzenie wzroku (retinopatia nadciśnieniowa) – nadciśnienie może powodować zmiany w naczyniach krwionośnych siatkówki oka, prowadząc do zaburzeń widzenia, a nawet ślepoty
- miażdżyca tętnic obwodowych – zwężenie tętnic w kończynach może prowadzić do ich niedokrwienia, a w skrajnych przypadkach do konieczności amputacji.