Wiesz, jak można zdiagnozować nowotwór?

Regularne badania i obserwowanie swojego organizmu pozwalają na zauważenie wszelkich zmian. Przy leczeniu nowotworów liczy się czas

Im szybciej wykryty nowotwór, tym większe szanse na jego wyleczenie lub zahamowanie rozwoju choroby. Potrzebna jest szybka i prawidłowa diagnoza.

Większość nowotworów na wczesnym etapie nie daje żadnych charakterystycznych objawów i dlatego tak ważna jest profilaktyka, w tym badania przesiewowe.

Jeśli coś cię niepokoi, skonsultuj się z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). Po wywiadzie i analizie informacji, lekarz może skierować cię na badania diagnostyczne w kierunku wykrywania nowotworów złośliwych.

Czy nowotwory dają objawy?

Jest wiele chorób nowotworowych, a ich objawy mogą być bardzo różne. Nie zawsze są charakterystyczne i mogą świadczyć również o innych dolegliwościach.

Zgłoś się do lekarza podstawowej opieki medycznej, jeśli niepokoją Cię ogólne objawy, jak:

• gorączka o niewyjaśnionej przyczynie
• utrata wagi w krótkim czasie
• długotrwałe osłabienie i uczucie zmęczenia
• ból – może być pierwszym objawem niektórych nowotworów
• przewlekłe krwawienia i skłonność do siniaczeń i podbiegnięć krwawych – wynikają ze zmiany składu białka w osoczu krwi.

Mogą wystąpić objawy miejscowe, które są skutkiem ucisku lub zniszczenia tkanek, jak:

• zmiany na skórze – niegojące się rany, zmiana wyglądu lub rozmiaru znamion, przebarwienia
• krew w moczu lub stolcu
• biegunki, zaparcia, zaburzenia lub ból przy połykaniu
• ból podczas oddawania moczu, parcie na mocz
• nieprawidłowe krwawienie z dróg rodnych, krwawienie po menopauzie
• chrypka, która nie ustępuje pomimo leczenia
• przewlekły, niewyjaśniony kaszel, krwioplucie
• wciągnięcie brodawki sutkowej
• powiększone węzły chłonne
• wyczuwalny guz.

Kiedy lekarz podejrzewa nowotwór

Jeśli lekarz podejrzewa nowotwór, może wydać Ci Kartę Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego (w skrócie DiLO), która pełni również rolę skierowania na kolejne badania i ewentualne leczenie.

Karta DiLO upoważnia do korzystania z tzw. szybkiej ścieżki diagnostyki i leczenia nowotworów złośliwych – pakietu onkologicznego. Karta jest własnością pacjenta. Może ją wystawić lekarz POZ, specjalista w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS) lub w szpitalu. Nie może jej wystawić lekarz przyjmujący prywatnie.

Z kartą DiLO możesz podjąć dalsze badania i leczenie w placówkach, które mają umowę z NFZ. Od momentu zgłoszenia się do lekarza specjalisty do otrzymania diagnozy – potwierdzenia lub wykluczenia nowotworu – nie powinno minąć więcej niż 28 dni.

Jak można rozpoznać nowotwór?

Proces diagnostyczny w przypadku chorób nowotworowych zwykle składa się z:

• wywiadu i badania klinicznego
• diagnostyki obrazowej, np. rentgena (RTG), w tym mammografii, ultrasonografii (USG), tomografii komputerowej, badań endoskopowych, tomografii rezonansu magnetycznego (MRI), scyntygrafii, pozytronowej tomografii emisyjnej (PET)
• badań biochemicznych – morfologia może wskazywać np. na niedokrwistość, a określenie markerów nowotworowych może pomóc w wykrywaniu niektórych przypadków nowotworów
• pobrania materiału, badania histopatologicznego – najważniejszego i najpewniejszego badania, na którym opiera się decyzje o leczeniu. Lekarz patomorfolog ocenia pod mikroskopem pobrany materiał – fragment tkanki pobrany w wyniku biopsji lub guz wycięty podczas operacji. Badanie określa typ nowotworu, stopień złośliwości, stopień zaawansowania choroby. Niekiedy posiłkuje się badaniami molekularnymi.

Przeczytaj więcej na Narodowym Portalu Onkologicznym (link otwiera się w nowej karcie) i w magazynie „Ze Zdrowiem” nr 17 „O onkologii po prostu” (link otwiera się w nowej karcie).