Po podaniu szczepionki mogą wystąpić NOP, czyli niepożądane odczyny poszczepienne
Większość zaszczepionych osób nie ma żadnych niepokojących objawów. NOP to czasowe zaburzenie stanu zdrowia, które może, ale nie musi wystąpić po zaszczepieniu. Najczęściej są to miejscowe reakcje, jak:
- zaczerwienienie
- delikatny obrzęk
- tkliwość przy dotyku w okolicy miejsca podania szczepionki.
Zwykle NOP pojawiają się w okresie 4 tygodni po szczepieniu. Wyjątkiem są odczyny po szczepieniu przeciw gruźlicy (BCG), które mogą trwać dłużej.
Częstość występowania NOP
W Polsce NOP są zgłaszane średnio z częstością 0,05% dla wykonanych szczepień podawanych w ramach Programu Szczepień Ochronnych (link otwiera się w nowej karcie). Częstość ich występowania zależy od rodzaju szczepionki.
Odczyny można podzielić pod względem częstości występowania na bardzo częste, częste, umiarkowanie częste, rzadkie i bardzo rzadkie.
Przykład: reakcja anafilaktyczna, czyli ciężka reakcja na alergen może wystąpić z częstością 1-1,1 na milion podanych dawek szczepionek, natomiast objawy miejscowe z częstością 1 na 10 podanych dawek.
Ciężkie niepożądane odczyny poszczepienne mogą nawet wymagać hospitalizacji, ale występują nieporównanie rzadziej niż powikłania chorób, przed którymi chronią.
Reakcja na NOP
Zwykle odczyny nie wymagają żadnego postępowania i ustępują samoistnie. Z objawów ogólnoustrojowych po szczepieniu najczęściej występują:
- gorączka
- gorsze samopoczucie.
U małych dzieci również może wystąpić:
- rozdrażnienie
- mniejsza aktywność
- trudny do ukojenia płacz
- mniejszy apetyt
- nadmierna senność.
Te objawy zwykle po 1–3 dniach ustępują.
Jeśli zaobserwujesz jakiekolwiek inne, nietypowe lub niepokojące objawy, zawsze kontaktuj się z lekarzem i postępuj zgodnie z jego zaleceniami.
Kontrola NOP
Wiele instytucji zdrowia publicznego starannie monitoruje niepożądane odczyny poszczepienne.
Jeśli pojawiają się niepokojące sygnały o zwiększonej częstości określonego zdarzenia po szczepieniu, prowadzone są badania. Sprawdzają, jaki jest związek szczepienia lub konkretnej szczepionki z niepożądanym zdarzeniem. W zależności od wyników badania definiuje się, jaka grupa pacjentów jest najbardziej zagrożona. W skrajnych sytuacjach szczepionka może być wycofana z obrotu.
O szczepieniach przeczytasz więcej w magazynie „Ze Zdrowiem” nr 15 „Szczepimy się” (link otwiera się w nowej karcie).
Wejdź na stronę Szczepienia.info (link otwiera się w nowej karcie), gdzie znajdziesz wiarygodne informacje o szczepieniach.