Kategoria: Nowotwory
Opublikowano: 18.03.2026

Palenie tytoniu jest pierwszym czynnikiem rozwoju nowotworów w Polsce. Otyłość zajmuje drugie niechlubne miejsce

Tkanka tłuszczowa nie tylko magazynuje nadwyżki energii, ale także produkuje różnego typu substancje. Otyłość jest rodzajem przewlekłego stanu zapalnego. Procesy zapalne zwiększają ryzyko rozwoju raka. Mechanizmy procesu stymulowania guzów w wyniku otyłości są bardzo złożone.

Podstawą leczenia otyłości są:

  • zmiana nawyków żywieniowych
  • zwiększenie aktywności fizycznej.

W niektórych przypadkach lekarz może zalecić leczenie chirurgiczne.

Otyłość prowadzi m.in. do:

  • chorób kardiologicznych
  • cukrzycy typu 2
  • chorób nowotworowych.

Wiąże się z podwyższonym ryzykiem zachorowania na:

  • raka okrężnicy
  • gruczolakoraka przełyku
  • raka piersi po menopauzie
  • trzonu macicy
  • trzustki, nerki i prawdopodobnie pęcherza moczowego.

BMI – czy masz prawidłową masę ciała

BMI – (ang. Body Mass Index) to wskaźnik proporcji wagi do wzrostu. Sprawdza, czy Twoja masa ciała jest optymalna. Według Międzynarodowej Agencji ds. Badań nad Rakiem (IARC) nadwaga (wskaźnik masy ciała – BMI 25-29,9 kg/m2) i otyłość (BMI ≥ 30 kg/m2) wpływają na ryzyko zachorowania na raka.

Badania dowodzą, że wysokie BMI może także:

  • zwiększać prawdopodobieństwo nawrotów raka
  • osłabiać skuteczność chemoterapii
  • zwiększać umieralność spowodowaną przez nowotwory.

Osoby intensywnie uprawiające sport, jak np. kulturyści mają wyższe BMI, ale ze względu na dużą ilość tkanki mięśniowej, która jest cięższa od tłuszczowej. Zatem podwyższone BMI nie zawsze oznacza nadmierną masę ciała: może czasami wynikać z podwyższonej zawartości tkanki mięśniowej. Najczęściej jednak świadczy o zbyt dużej zawartości tkanki tłuszczowej.

Jak budować swoją dietę?

Na Twoim talerzu w każdym posiłku powinny się znaleźć w odpowiednich proporcjach:

  • warzywa, owoce – ½ talerza, z przewagą warzyw
  • produkty białkowe (ryby, niskotłuszczowe produkty mleczne, jaja, mięso i nasiona roślin strączkowych) – ¼ talerza
  • produkty zbożowe pełnoziarniste (m.in. pieczywo pełnoziarniste, razowe, płatki owsiane, kasza gryczana, ryż brązowy, makaron razowy) – ¼ talerza
  • jako uzupełnienie – niewielki dodatek tłuszczów roślinnych (np. olej rzepakowy i oliwa z oliwek), orzechy, pestki, nasiona, awokado, z wyjątkiem olejów tropikalnych – kokosowego, palmowego.

Ogranicz produkty przetworzone, jak:

  • herbatniki fast food
  • wędliny
  • batony
  • słone przekąski
  • czerwone mięso
  • sól () (do w płaskiej łyżeczki dziennie, czyli 5 g).

Najlepiej wyeliminuj również alkohol.

Jedz zgodnie z zasadami talerza zdrowego żywienia (link otwiera się w nowej karcie).

Portal Diety NFZ

Poznaj bezpłatne plany żywieniowe z gotowymi jadłospisami, opracowanymi dla wspomagania leczenia różnych chorób, w tym otyłości, na portalu Diety.nfz.gov.pl (link otwiera się w nowej karcie).

Dieta DASH Nadwaga i otyłość polecana jest osobom, które powinny obniżyć swoją masę ciała.
Posiłki w tej diecie dostarczają wszystkich niezbędnych składników odżywczych, przy obniżonym zapotrzebowaniu kalorycznym.

Przeczytaj magazyn „Ze Zdrowiem” nr 13 „Jedz na zdrowie” (link otwiera się w nowej kacie) i magazyn nr 17 pt. „O onkologii po prostu” (link otwiera się w nowej kacie).

Zapisz się na bezpłatną indywidualną poradę dietetyka w Centrum Dietetycznym Online (link otwiera się w nowej kacie).
Szukaj informacji na Narodowym Portalu Onkologicznym (link otwiera się w nowej kacie).