Stawy – jak o nie dbać, by długo były sprawne

Istnieją sposoby, które mogą pomóc zachować stawy w dobrej kondycji i cieszyć się sprawnością przez długie lata

Istnieją sposoby, które mogą pomóc zachować stawy w dobrej kondycji i cieszyć się sprawnością przez długie lata

Stawy umożliwiają sprawne poruszanie się, elastyczność i utrzymanie prawidłowej postawy ciała. Kluczowymi ich elementami są:

• chrząstka stawowa, która zapewnia amortyzację i zmniejsza tarcie
• błona maziowa, która produkuje płyn stawowy
• więzadła, które stabilizują staw.

Bóle w stawach – przyczyny

Z upływem lat możesz zacząć odczuwać ból w stawach. Oprócz wieku przyczyną dolegliwości mogą być:

• nadwaga
• brak aktywności fizycznej
• uwarunkowania genetyczne
• urazy
• choroby (m.in. reumatoidalne zapalenie stawów i osteoporoza).

Jak zmiana pogody wpływa na nasilanie się dolegliwości?

• Niskie temperatury, mogą powodować zagęszczanie się płynu wewnątrz stawów, co sprawia, że stawy wydają się sztywniejsze i może pojawić się ból.
• Na skutek podwyższonego ciśnienia może nastąpić nieznaczne rozszerzenie się mięśni, więzadeł i ścięgien. Nawet minimalne zmiany w ich objętości, gdy jednocześnie występuje stan zapalny stawów, prowadzą do ucisku na zakończenia nerwowe i do natężenia bólu.
• Niedobór witaminy D3, spowodowany ograniczoną jej syntezą w skórze w czasie zimy, może prowadzić do osłabienia kości (osteomalacji) i dolegliwości bólowych. Objawem pośrednim mogą być bóle stawów.

Dieta dla stawów

Staraj się unikać:

• produktów przetworzonych, bogatych w tłuszcze trans
• tłuszczów zwierzęcych (słonina, boczek, smalec)
• cukrów prostych
• nadmiernej ilości kofeiny i alkoholu.

Na portalu Diety NFZ znajdziesz plan żywieniowy DASH Cukrzyca (link otwiera się w nowej karcie)

Podstawa to aktywność fizyczna

Brak ruchu i siedzący tryb życia może powodować zesztywnienie stawów i osłabienie mięśni. Aktywność fizyczna:

• pomaga stracić zbędne kilogramy, które są wrogiem zdrowych stawów, gdyż nadmierna masa ciała je przeciąża
• wzmacnia mięśnie, które stabilizują stawy i zmniejszają ich obciążenie.
• poprawia krążenie krwi, dzięki czemu składniki odżywcze docierają do chrząstki stawowej, wspierając jej regenerację.
• zapewnia właściwe nawilżenie i odżywienie chrząstki stawowej, co sprzyja jej regeneracji.
• zapobiega rozwojowi osteoporozy poprzez stymulowanie komórek kościotwórczych do produkcji nowej tkanki kostnej.
• poprawia równowagę i koordynację ruchową, co jest szczególnie ważne u osób starszych.

Co szkodzi stawom?

• Wady postawy, m.in. garbienie się, powodują nierównomierne rozłożenie ciężaru ciała i zmniejszenie przepływu krwi do stawów. To może prowadzić do ich sztywności i osłabienia. Oprócz tego obciążają kręgosłup oraz stawy biodrowe i kolanowe, co z czasem może powodować ból i przeciążenie.
• Nieodpowiednie techniki podnoszenia mogą prowadzić do przeciążeń i uszkodzeń stawów. Podczas podnoszenia ciężkich przedmiotów zginaj nogi w kolanach.
• Buty na wysokim obcasie nienaturalnie układają stopę i kostkę, nadmiernie obciążając stawy.
• Nieleczona kontuzja może prowadzić do poważnych konsekwencji dla stawów, takich jak rozwój stanów zapalnych, niestabilność stawu czy przyspieszenie zmian zwyrodnieniowych.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Jeśli ból utrzymuje się przez kilka dni, nasila się lub gdy towarzyszą mu inne objawy, takie jak:

• obrzęk
• zaczerwienienie
• sztywność (szczególnie poranna)
• ograniczenie ruchomości stawu

zgłoś się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Po przeprowadzeniu wywiadu lekarz określi dalszy tryb postępowania diagnostyczno-terapeutycznego.