Hipercholesterolemia, czyli stan podwyższonego stężenia cholesterolu we krwi, jest jednym z głównych czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca
Około 70% dorosłych Polaków ma zbyt wysoki poziom cholesterolu, a powikłania miażdżycy są jedną z głównych przyczyn zgonów w naszym kraju.
Podwyższony cholesterol nie boli i nie daje żadnych objawów. Dlatego wiele osób nie wie o zagrożeniu, gdyż unika badań.
Hipercholesterolemia po cichu niszczy naczynia krwionośne, prowadząc do miażdżycy, zawału i udaru.
Tłuszcze, dlaczego ich potrzebujemy
Tłuszcze stanowią zróżnicowaną grupę związków, których wspólną cechą charakterystyczną jest brak rozpuszczalności w wodzie. Organizm do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje tłuszczów, ponieważ:
- stanowią źródło energii
- wspierają wchłanianie witamin
- są materiałem budulcowym wszystkich komórek, w tym komórek układu nerwowego
- wpływają na prawidłowy rozwój i funkcjonowanie komórek.
Czym jest cholesterol?
Cholesterol to organiczna substancja tłuszczowa (lipidowa), która:
- jest obecna we krwi i wszystkich komórkach człowieka
- uczestniczy w produkcji hormonów płciowych, wytwarzaniu witaminy D i w syntezie kwasów żółciowych
- odgrywa ważną rolę w pracy mózgu
- jest produkowana w wątrobie
- jest szkodliwa, jeśli występuje w nadmiarze.
Cholesterol występuje w dwóch frakcjach:
- LDL (zły cholesterol) – odpowiada za odkładanie się cząsteczek cholesterolu w ścianach tętnic. Powoduje miażdżycę, zaburzenia krążenia i zawał serca.
- HDL (dobry cholesterol) – działa ochronnie na ściany naczyń i pełni funkcje przeciwmiażdżycowe.
Do podwyższenia stężenia cholesterolu we krwi i tym samym zwiększenia ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych prowadzi m.in. dieta, która obfituje w nasycone kwasy tłuszczowe.
Lipidogram, na czym polega
Aby przekonać się, jaki masz poziom cholesterolu we krwi, sprawdź swój profil lipidowy.
Lipidogram, czyli profil lipidowy:
- polega na badaniu próbki krwi, która pozwala ocenić stężenie cholesterolu całkowitego, LDL, HDL i trójglicerydów (tłuszczów znajdujących się we krwi)
- odzwierciedla stan gospodarki lipidowej organizmu, w tym przebieg metabolizmu lipoprotein i cholesterolu.
Gdzie możesz wykonać badanie?
- u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (POZ)
- w programie Moje zdrowie (link otwiera się w nowej karcie). Lipidogram wchodzi w podstawowy zakres badań diagnostycznych dla każdego, kto wypełni ankietę.
- w programie profilaktyki chorób układu krążenia (ChUK) (link otwiera się w nowej karcie). Lista placówek realizujących ten program dostępna jest w wyszukiwarce Gdzie się leczyć (link otwiera się w nowej karcie).
Czynniki podwyższonego ryzyka
Na rozwój hipercholesterolemii w dużym stopniu wpływają:
- czynniki genetyczne – skłonności do podwyższonego poziomu cholesterolu, choroby układu krążenia w rodzinie
- choroby przewlekłe, jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, choroby nerek
- długotrwałe stosowanie leków
- styl życia, m.in.:
- niewłaściwe odżywianie
- niska aktywność fizyczna
- nadwaga, otyłość
- spożywanie alkoholu
- palenie tytoniu.
Aby przeciwdziałać hipercholesterolemii:
- dbaj o aktywność fizyczną każdego dnia
- stosuj dietę i zdrowe nawyki żywieniowe, utrzymuj właściwą masę ciała
- unikaj alkoholu i papierosów
- kontroluj swój poziom cholesterolu.
Zdrowe przepisy i porady znajdziesz w portalu Diety NFZ (link otwiera się w nowej karcie)