Wpływ ogólnopolskiego Programu Profilaktyki Chorób Układu Krążenia na jakość pierwotnej prewencji chorób układu sercowo−naczyniowego w praktyce klinicznej


Pobierz

Autorzy: Andrzej Pająk, Krystyna Szafraniec, Marianna Janion, Andrzej Szpak, Barbara Wizner, Renata Wolfshaut−Wolak, Grażyna Broda, Izabela Cichocka, Wojciech Drygas, Zbigniew Gąsior, Tomasz Grodzicki, Tomasz Zdrojewski; for a POLKARD study group

Tytuł: Wpływ ogólnopolskiego Programu Profilaktyki Chorób Układu Krążenia na jakość pierwotnej prewencji chorób układu sercowo−naczyniowego w praktyce klinicznej

Streszczenie:Wstęp: W 2004 roku Narodowy Fundusz Zdrowia wprowadził Program Profilaktyki Chorób Układu Krążenia (PPChUK), którego wykonawcą są przychodnie Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ).

Cel:
Celem badania zorganizowanego przez zespół ds. prewencji chorób układu krążenia (działającego w ramach programu POLKARD Ministerstwa Zdrowia) było określenie wpływu PPChUK na jakość pierwotnej prewencji w praktyce lekarskiej.
Metody:
W badaniu uczestniczyło łącznie 66 przychodni z 16 województw Polski. W 33 przychodniach był prowadzony PPChUK. Pozostałe 33 przychodnie, w których do 2008 roku nie prowadzono PPChUK, zaliczono do grupy kontrolnej. Spośród osób zarejestrowanych w tych przychodniach, którzy byli w wieku 35–55 lat, nie mieli choroby niedokrwiennej serca, udaru mózgu lub miażdżycy tętnic obwodowych w wywiadzie oraz które miały dokumentację założoną przed 1 stycznia 2005 roku, wylosowano 3940 osób w przychodniach, w których był prowadzony PPChUK oraz 3162 osób w przychodniach, które nie przystąpiły do realizacji tego programu. Dokonano przeglądu dokumentacji medycznej wszystkich zakwalifikowanych osób i zaproszono ich do badania, w którym wzięło udział ostatecznie 2314 osób z przychodni, w których prowadzono PPChUK i 2107 osób z przychodni z grupy kontrolnej.
Wyniki:
W okresie przed wprowadzeniem PPChUK informacje dotyczące występowania czynników ryzyka odnotowano w historii choroby od < 5% (masa ciała, obwód brzucha) do > 40% (ciśnienie tętnicze) pacjentów. Po wprowadzeniu PPChUK odsetek pacjentów, u których odnotowano informacje dotyczące czynników ryzyka, znacznie wzrósł, ale tylko w przychodniach, które w nim uczestniczyły. Znajomość czynników ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego była podobna w obu badanych grupach. Wśród osób, które zgłosiły się do badania, około 10% nie potrafiło wymienić żadnego czynnika ryzyka. Palenie tytoniu było najczęściej wymienianym czynnikiem ryzyka (> 60% badanych), a cukrzyca najrzadziej (< 15% badanych). Nie stwierdzono istotnych różnic między przychodniami, które uczestniczyły i nie uczestniczyły w PPChUK w zakresie częstości udzielania porad dotyczących zaprzestania palenia, diety, redukcji masy ciała i aktywności fizycznej. Tylko około 40% palących otrzymało poradę dotyczącą zaprzestania palenia tytoniu (w większości krótka porada ustna lub przekazanie ulotki). Porady dotyczące diety otrzymało około 40% badanych. Mniej niż 20% badanych otrzymało porady dotyczące obniżenia masy ciała, a 25% porady na temat aktywności fizycznej. Nie stwierdzono również istotnych różnic w odsetku badanych osób, które osiągnęły cele w zakresie eliminacji czynników ryzyka między badanymi grupami. Około 2/3 badanych nie paliło tytoniu, a ponad 65% miało ciśnienie tętnicze 140/90 mm Hg. Także około 70% miało obwód w pasie w pożądanym zakresie, choć tylko u 40% wskaźnik masy ciała wyniósł < 25. Około 20–40% badanych osiągnęło cele leczenia w zakresie stężenia cholesterolu całkowitego (TC) i cholesterolu LDL oraz wskaźnika TC/HDL. Mniej niż 20% badanych osiągnęło 3 podstawowe cele dotyczące diety, a mniej niż 15% podejmowało aktywność fizyczną co najmniej 3 razy w tygodniu.
Wnioski:
1. Program Profilaktyki Chorób Układu Krążenia okazał się skutecznym narzędziem w zakresie identyfikacji osób wysokiego ryzyka. 2. Skuteczność rutynowego postępowania w zakresie redukcji czynników ryzyka w przychodniach POZ jest bardzo słaba. 3. Przekazanie lekarzom POZ pełnej decyzji dotyczącej rodzaju i zakresu podejmowanej interwencji w celu zmniejszenia ryzyka okazało się nietrafnym rozwiązaniem PPChUK. 4. Konieczne jest zmodyfikowanie PPChUK przez wprowadzenie skutecznego programu strukturalnej interwencji.

Wydane: Kardiol Pol 201

Tagi: Program Profilaktyki Chorób Układu Krążenia. Czynniki ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Interwencja