Analiza funkcjonowania podstawowej opieki zdrowotnej w Polsce oraz propozycje rozwiązań systemowych


Wyświetl

Przygotował: Zespół do opracowania strategii rozwiązań systemowych w zakresie  Podstawowej Opieki Zdrowotnej
Przewodniczący:Tomasz Tomasik
Wiceprzewodniczący:Witold Lukas
Członkowie:Teresa Dobrzańska-Pielichowska, Jarosław Drobnik, Maciej Godycki-Ćwirko, Bożena Janicka, Ewa Janiuk, Agnieszka Jankowska-Zduńczyk, Mariusz Kocój, Adam Kozierkiewicz, Jacek Krajewski, Stanisław Maćkowiak, Andrzej Masiakowski, Agnieszka Mastalerz-Migas, Maria Matusiak, Beata Ostrzycka, Maria Stachowska, Marek Twardowski, Jarosław Wanecki, Olga Wawrzynkiewicz-Jabłońska, Adam Windak, Andrzej Zapaśnik

Tytuł: Analiza funkcjonowania podstawowej opieki zdrowotnej w Polsce oraz propozycje rozwiązań systemowych

Opracowane: 8.06.2016

Streszczenie: Mimo, że podstawowa opieka zdrowotna (POZ) jest oceniana jako stosunkowo dobrze funkcjonująca część polskiego systemu ochrony zdrowia, dla jej dalszego rozwoju uzasadnione jest przygotowanie i wdrożenie odpowiedniej ustawy.

pokaż więcej

Niniejsze opracowanie strategiczne ma pomóc w jej przygotowaniu. Dokonano w nim analizy funkcjonowania POZ, sformułowano cele oraz zadania tego poziomu ochrony zdrowia oraz przedstawiono propozycje 10 najważniejszych rozwiązań, które przyczynią się do poprawy funkcjonowania opieki podstawowej. Celami strategicznymi POZ w Polsce są: (1) zachowanie i poprawa stanu zdrowia społeczeństwa; (2) uzyskanie wysokiego poziomu bezpieczeństwa i zadowolenia pacjentów ze świadczeń w tym obszarze opieki; (3) ograniczenie finansowych skutków choroby i niepełnosprawności podopiecznych POZ. Analizę funkcjonowania POZ przeprowadzono w odniesieniu do 11 aspektów opieki, które przyporządkowano do 3 wymiarów (struktura, proces i wynik). Opracowanie w ramach każdego z aspektów rozpoczyna się krótkim omówieniem, podkreślającym jego znaczenie dla POZ. Następnie przeprowadzona jest analiza stanu obecnego z przedstawieniem jego silnych i słabych stron. Na tej podstawie wyznaczono cele w każdym z aspektów opieki oraz określono szczegółowe działania konieczne do osiągnięcia tych celów. Ponadto zaproponowano ogólne ramy czasowe, w których działania powinny być zrealizowane. W ramach struktury analizowano 4 aspekty: zarządzanie, podmioty, kadry i uwarunkowania ekonomiczne POZ. Zaproponowano łącznie 25 celów oraz 58 działań wskazanych do realizacji. W odniesieniu do procesów w POZ przedstawiono zagadnienia dotyczące: dostępności, ciągłości, koordynacji i wszechstronności opieki. W tym wymiarze sugerowanych jest łącznie 14 celów oraz 37 koniecznych do podjęcia działań. Omawiając wynik skupiono się na efektywności POZ, jakości opieki i równości w zdrowiu. Określonych jest łącznie 13 celów i 31 działań. Przeprowadzone analizy umożliwiły zaproponowanie 10 strategicznych rozwiązań/zasad („Dekalog dla POZ”), których wprowadzenie do polskiego POZ spowoduje zasadniczą poprawę jego funkcjonowania. Są to:
1.POZ dla każdego-osoby, które nie są objęte ubezpieczeniem uzyskują prawo do opieki w POZ; nie ma konieczności potwierdzania uprawnień systemem eWUŚ.
2.POZ oparta na medycynie rodzinnej-intensyfikacja kształcenia kadr przygotowanych do pracy w POZ; promocja specjalizacji w medycynie rodzinnej; wsparcie w przekwalifikowaniu pielęgniarek i położnych POZ oraz lekarzy (pediatrzy, interniści i inni).
3. Zespół medycyny rodzinnej- tworzenie wspólnych list pacjentów przez lekarza, pielęgniarkę i położną POZ; integracja i wzmacnianie pracy zespołowej; utrzymana możliwość łącznego lub oddzielnego kontraktowania; swoboda wyboru zespołu przez pacjenta i możliwość okresowej zmiany.
4. Poprawa finansowania-utrzymany podstawowy sposób kontraktowania czyli stawka kapitacyjna; dodatkowo: (1) opłata za usługę, (2) budżet powierzony obejmujący: zakres POZ (świadczenia nocnej i świątecznej opieki, świadczenia w środowisku nauczania, transport sanitarny), zakres AOS (konsultacje specjalistyczne jednorazowe oraz stałe leczenie), (3) gratyfikacja za osiąganie określonych efektów w prewencji i terapii, (4) poszerzony zakres świadczeń w ramach opieki koordynowanej; docelowo budżet POZ na poziomie 20% planu finansowego płatnika.
5.Wzmocnienie roli profilaktyki zdrowotnej-lista świadczeń prewencyjnych o udowodnionej skuteczności; ułatwienie dostępu do programów profilaktycznych; znaczne poszerzenie kompetencji, zadań i uprawnień pielęgniarki oraz położnej; wyeliminowanie powielania zadań.
6.Integracja wewnątrz-i międzysektorowa-koordynacja dostępu do świadczeń specjalistycznych przez lekarza POZ; budżet powierzony na świadczenia specjalistyczne i rehabilitację; efektywna komunikacja z różnymi poziomami ochrony zdrowia oraz z opieką społeczną i innymi sektorami.
7. Informatyzacja – ułatwienia w prowadzeniu i popularyzacja elektronicznej dokumentacji medycznej; komunikacja elektroniczna, telekonsultacje, telemonitoring, telemedycyna; wsparcie podmiotów środkami z programów pomocowych UE; szkolenia personelu.
8. Ograniczenie biurokracji – zmniejszenie obowiązków związanych z dokumentacją i sprawozdawczością; rozwijanie relacji opartych na wzajemnym zaufaniu.
9. Poprawa jakości-rozwój systemów wewnętrznej poprawy jakości; upowszechnienie akredytacji praktyk, grup rówieśniczo-koleżeńskich; prowadzenie porównań między praktykami i lekarzami; opracowywanie i implementacja wytycznych klinicznych.
10.Rozwój badań naukowych – wzmocnienie katedr i zakładów medycyny rodzinnej na uczelniach; środki z NCN i NCBiR na badania w POZ; utworzenie Instytutu Medycyny Rodzinnej i POZ. Przygotowanie i wprowadzenie ustawy o POZ pozwoli na zdefiniowanie roli i miejsca opieki podstawowej w systemie ochrony zdrowia oraz umożliwi stałą poprawę jej organizacji i funkcjonowania. Ustawa wzmocni tę część systemu i co ważne, stworzy warunki do zwiększenia efektywności opieki podstawowej. POZ w jeszcze większym stopniu przyczyni się do zachowania i poprawy stanu zdrowia społeczeństwa naszego kraju. Korzyści dla obywateli obejmują między innymi poprawę satysfakcji z uzyskiwanej opieki, łatwiejszy dostęp do lekarza i pielęgniarki, poprawę jakości i bezpieczeństwa świadczeń. Ustawa ułatwi działalność personelu medycznego oraz zmniejszy jego obciążenia administracyjne niezwiązane z potrzebami pacjentów.

pokaż mniej